Dit is een partnerartikel
Als fotograaf besteed je waarschijnlijk veel aandacht aan het beschermen van je apparatuur en bestanden. Een stevige cameratas, voldoende geheugenkaarten en meerdere back-ups zijn vanzelfsprekend. Maar fotografie speelt zich tegenwoordig voor een groot deel ook online af. Foto’s worden opgeslagen in de cloud, galerijen worden naar klanten gestuurd en onderweg worden beelden vanaf een laptop geüpload. Daardoor verdient ook de digitale kant van je fotografie aandacht.
Dat geldt niet alleen voor professionele fotografen. Ook als enthousiaste hobbyfotograaf kun je duizenden foto’s bewaren die je absoluut niet kwijt wilt. Bovendien bevatten foto’s soms meer informatie dan je op het eerste gezicht ziet. Een veilige digitale workflow helpt je om zowel je beelden als je persoonlijke gegevens beter te beschermen.
Waarom digitale veiligheid voor fotografen steeds belangrijker wordt
De tijd waarin foto’s uitsluitend op een geheugenkaart, computer of externe harde schijf stonden, ligt voor veel fotografen achter ons. Cloudopslag en online fotodiensten maken het veel gemakkelijker om foto’s op verschillende apparaten te bekijken, te bewerken en met anderen te delen.
Daarmee groeit ook de hoeveelheid waardevolle informatie die via internet wordt verstuurd. Denk aan RAW-bestanden en originele foto’s, privéfoto’s en klantmateriaal, online galerijen, inloggegevens voor cloudopslag en zakelijke documenten. Voor een professionele fotograaf kunnen daar bovendien persoonsgegevens van klanten bij zitten.
Vooral bij opdrachten zoals bruiloften, evenementen en portretfotografie werk je met beelden van andere mensen. Zorgvuldig omgaan met deze bestanden is daarom niet alleen belangrijk voor je eigen werk, maar ook voor de privacy van je klanten.
Waar lopen fotografen online risico?
Een groot deel van het risico ontstaat niet noodzakelijk thuis, maar juist onderweg. Misschien wil je tijdens een fotoreis alvast een back-up naar de cloud sturen. Of je zit na een opdracht in een hotel en wilt de eerste foto’s naar een klant versturen. Een openbaar of onbekend wifi-netwerk is dan verleidelijk.
Een VPN kan in zulke situaties een extra beveiligingslaag toevoegen doordat het internetverkeer tussen je apparaat en de VPN-server wordt versleuteld. Wie verschillende diensten wil vergelijken, vindt bij VPNGids de beste VPN’s op een rij, waarbij onder andere beveiliging, privacy, snelheid en gebruiksgemak belangrijke aandachtspunten zijn.
Fotografen kunnen bijvoorbeeld extra voorzichtig zijn wanneer ze foto’s uploaden via wifi in een hotel, vanuit een café aan een opdracht werken, bestanden versturen vanaf een luchthaven of onderweg toegang nodig hebben tot hun cloudopslag.
Een VPN is daarbij geen wondermiddel dat je foto’s automatisch beschermt tegen diefstal. Het beschermt in de eerste plaats de internetverbinding. Dat onderscheid is belangrijk.
Wat doet een VPN eigenlijk?
VPN staat voor Virtual Private Network. Wanneer je verbinding maakt met een VPN, loopt je internetverkeer via een versleutelde verbinding naar een VPN-server. Voor websites en andere online diensten waarmee je verbinding maakt, wordt doorgaans het IP-adres van die server zichtbaar in plaats van rechtstreeks je eigen openbare IP-adres.
Voor fotografen is vooral die beveiligde verbinding interessant.
Stel dat je een aantal dagen in het buitenland fotografeert. Aan het einde van iedere dag maak je een selectie en upload je tientallen gigabytes aan foto’s naar je cloudopslag. Je maakt daarvoor gebruik van het wifi-netwerk van je hotel. Je hebt weinig controle over hoe dat netwerk is ingericht en wie er nog meer gebruik van maakt.
Een VPN zorgt in zo’n situatie voor een extra beschermingslaag voor het internetverkeer vanaf je apparaat. Dat betekent overigens niet dat je andere veiligheidsmaatregelen kunt vergeten. Een VPN werkt het beste als onderdeel van een bredere beveiligingsstrategie.
Waarom openbare wifi extra aandacht verdient
Fotografen zijn vaak mobiel. Een laptop gaat mee naar een fotoshoot, foto’s worden tijdens een reis bewerkt en soms moet een klant snel een bestand ontvangen terwijl je niet thuis bent.
Daardoor kun je regelmatig gebruikmaken van wifi in hotels, cafés, vliegvelden, treinen, coworkingruimtes en evenementenlocaties. Het probleem is vooral dat je bij dergelijke netwerken niet altijd weet hoe ze zijn geconfigureerd of wie ze beheert. Een netwerknaam die betrouwbaar lijkt, hoeft bovendien niet automatisch het officiële netwerk van de locatie te zijn.
Controleer daarom waar mogelijk bij het personeel wat de juiste netwerknaam is. Wees daarnaast terughoudend met gevoelige handelingen wanneer je niet zeker weet welk netwerk je gebruikt.
Moderne websites en clouddiensten gebruiken doorgaans HTTPS-versleuteling om gegevens tijdens de overdracht te beschermen. Een VPN vervangt HTTPS niet. Het voegt een extra beveiligde verbinding toe tussen jouw apparaat en de VPN-server. Vooral wanneer je regelmatig onderweg werkt, kunnen die verschillende beveiligingslagen elkaar aanvullen.
Foto’s en RAW-bestanden veilig versturen
Een VPN is slechts één onderdeel van een veilige fotografieworkflow. Minstens zo belangrijk is de manier waarop je bestanden opslaat en deelt.
Vooral RAW-bestanden verdienen aandacht. Ze bevatten de oorspronkelijke beeldinformatie uit je camera en zijn vaak de basis van uren werk. Bij professionele fotografie kunnen ze bovendien onderdeel zijn van een betaalde opdracht.
Gebruik daarom betrouwbare diensten wanneer je bestanden online deelt. Voor klantwerk kun je bijvoorbeeld kiezen voor een beveiligde online galerij of cloudomgeving waarbij je zelf bepaalt wie toegang krijgt.
Enkele praktische maatregelen zijn:
- gebruik unieke en sterke wachtwoorden voor belangrijke accounts;
- schakel tweefactorauthenticatie in waar dit mogelijk is;
- beperk gedeelde bestanden tot de mensen die ze daadwerkelijk nodig hebben;
- stel indien mogelijk een vervaldatum in voor downloadlinks;
- gebruik wachtwoordbeveiliging voor gevoelige galerijen of bestanden;
- verwijder oude gedeelde links wanneer ze niet meer nodig zijn;
- houd je computer, smartphone en gebruikte software up-to-date.
Vooral tweefactorauthenticatie is waardevol. Zelfs wanneer iemand je wachtwoord weet te achterhalen, is er dan nog een tweede verificatiestap nodig om toegang tot je account te krijgen.
Maak meerdere back-ups van je fotowerk
Digitale veiligheid gaat niet alleen over voorkomen dat anderen bij je foto’s kunnen. Je moet er ook rekening mee houden dat bestanden verloren kunnen gaan.
Een harde schijf kan defect raken, een laptop kan worden gestolen en een geheugenkaart kan beschadigd raken. Zelfs wanneer je zorgvuldig werkt, blijft het riskant om belangrijk fotowerk maar op één plek te bewaren.
Een bekende aanpak is de 3-2-1-back-upstrategie. Daarbij bewaar je drie kopieën van belangrijke bestanden op twee verschillende soorten opslagmedia, waarbij minstens één kopie op een andere locatie staat.
Voor een fotograaf kan dat bijvoorbeeld betekenen:
- een werkversie op de computer of werkschijf;
- een kopie op een externe back-upschijf;
- een extra kopie in een betrouwbare cloudomgeving of op een andere fysieke locatie.
Tijdens reizen kun je hetzelfde principe toepassen. Wis een geheugenkaart bijvoorbeeld niet meteen nadat de foto’s naar je laptop zijn gekopieerd. Wacht bij belangrijk werk totdat je zeker weet dat er minimaal een tweede betrouwbare kopie bestaat.
Vergeet de metadata van je foto’s niet
Een ander aspect van digitale privacy zit letterlijk in je foto’s verstopt. Digitale foto’s kunnen namelijk metadata bevatten, meestal in de vorm van EXIF-gegevens.
EXIF staat voor Exchangeable Image File Format. Hierin kan informatie worden opgeslagen over onder andere de datum waarop een foto is gemaakt, het gebruikte cameramodel, objectief, sluitertijd, diafragma, ISO-waarde en brandpuntsafstand. Sommige camera’s en smartphones kunnen daarnaast GPS-informatie opslaan.
Voor fotografen zijn deze gegevens ontzettend handig. Je kunt achteraf bijvoorbeeld precies zien met welke instellingen een geslaagde foto is gemaakt. Bij het organiseren en analyseren van je foto’s kan deze informatie eveneens van pas komen.
Toch is het verstandig om te controleren welke informatie je openbaar maakt. Een foto die GPS-coördinaten bevat, kan bijvoorbeeld onbedoeld informatie prijsgeven over de plek waar de foto is gemaakt. Bij natuurfotografie kan dat relevant zijn wanneer je de exacte locatie van een zeldzame soort niet openbaar wilt maken. Ook bij foto’s die thuis of op privéterreinen zijn gemaakt, kan locatie-informatie ongewenst zijn.
Controleer daarom vóór publicatie welke metadata wordt meegestuurd en verwijder gevoelige gegevens wanneer daar geen reden voor is.
Belangrijk hierbij is dat een VPN en EXIF-privacy twee verschillende zaken zijn. Een VPN verwijdert geen GPS-coördinaten of andere metadata uit je fotobestanden. Dat moet je afzonderlijk controleren.
Een VPN beschermt je foto’s niet tegen alles
Bij online veiligheid is het belangrijk om realistische verwachtingen te hebben. Een VPN kan je internetverbinding beter beschermen, maar neemt niet alle digitale risico’s weg.
Zo kan een VPN geen defecte harde schijf voorkomen, verwijderde foto’s herstellen of voorkomen dat iemand een foto van je website kopieert. Het maakt zwakke wachtwoorden ook niet sterker en verwijdert geen metadata uit bestanden.
Daarnaast is een VPN geen vervanging voor beveiligingsupdates, veilige cloudopslag of back-ups. Ook auteursrechtbescherming is een ander onderwerp. Als iemand een openbaar gepubliceerde foto zonder toestemming downloadt en elders gebruikt, kan een VPN daar niets tegen doen.
Zie een VPN daarom vooral als één laag binnen je totale digitale beveiliging. Juist de combinatie van verschillende maatregelen maakt een fotografieworkflow robuuster.
Zo bouw je als fotograaf een veilige digitale workflow
Goede digitale beveiliging hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het gaat vooral om meerdere verstandige gewoontes die elkaar aanvullen. Begin bij je bestanden: maak meerdere back-ups en zorg ervoor dat belangrijke opdrachten niet uitsluitend op één computer, geheugenkaart of harde schijf staan.
Besteed vervolgens aandacht aan je accounts. Gebruik unieke wachtwoorden, activeer tweefactorauthenticatie en houd je apparaten en software actueel. Controleer regelmatig wie toegang heeft tot gedeelde klantgalerijen en verwijder oude links wanneer ze niet langer nodig zijn.
Denk daarnaast na over de informatie die je foto’s zelf bevatten. Controleer metadata voordat je beelden openbaar deelt, zeker wanneer locatiegegevens gevoelig kunnen zijn.
Werk je regelmatig vanuit hotels, cafés, vliegvelden of andere locaties, wees dan kritisch op het netwerk waarmee je verbinding maakt. Een VPN kan op onbekende netwerken een extra beveiligingslaag vormen, maar blijft onderdeel van een groter geheel.
Tot slot verdient ook fysieke beveiliging aandacht. Gebruik een wachtwoord, pincode of biometrische beveiliging op je laptop en smartphone. Een uitstekend beveiligde online omgeving helpt immers minder wanneer iemand een onbeveiligde laptop vindt waarop accounts nog gewoon zijn ingelogd.
Veilig fotograferen houdt niet op bij je camera
Fotografen investeren vaak flink in het beschermen van hun apparatuur. Een goede cameratas, lensdoppen, regenhoezen en stevige statieven horen allemaal bij zorgvuldig omgaan met je materiaal. Diezelfde aandacht is tegenwoordig nodig voor de digitale kant van fotografie.
Je foto’s reizen immers veel verder dan van je geheugenkaart naar je computer. Ze komen terecht op externe schijven, smartphones, websites, cloudservers en apparaten van klanten. Onderweg maak je misschien verbinding met tientallen verschillende netwerken.
Een veilige fotografieworkflow bestaat daarom uit meerdere onderdelen. Maak goede back-ups, beveilig je accounts, wees voorzichtig met klantmateriaal, controleer metadata en denk na over de verbinding die je gebruikt wanneer je onderweg werkt. Een betrouwbare VPN kan daar een waardevolle aanvulling op zijn, vooral wanneer je regelmatig gebruikmaakt van openbare of onbekende wifi-netwerken.
