Schilderkunst is een van de oudste visuele kunsten die wij kennen. Geen wonder dat dit voor vele kunststromen een inspiratie is. Wij als fotografen kunnen veel leren van de schilderkunst, licht, compositie, sfeer en subjecten.
Van ca.1885 tot 1915 was er een kunststroming in fotografie op gang: Picturalisme. In deze kunststroom focusten picturalisten zich op het maken van foto’s die dicht bij de schilderkunst lagen. Door middel van onscherpte, en het na bewerken van de foto’s in de donkere kamer. Hierdoor creëerde ze dromerige beelden, zoals Alfred Stieglitz, Robert Demachy en George Seely, die koplopers zijn in deze stijl.
In hedendaagse fotografie wordt er ook veel inspiratie genomen uit de schilderkunst, ten slotte werken we beiden met licht. Namen zoals Stephan van Fleteren, Ansel Adems en Saskia Boelsums. In deze blog gaan we kijken naar hoe wij zelf schilderkunst als inspiratie kunnen gebruiken voor onze eigen fotografie.
Inhoud van dit artikel:
1. Schilders
2. Schilder stijlen
3. Compositie
4. Abstracte schilderkunst als inspiratie
5. Slot
Schilders
Uiteraard kunnen we uit elke schilder inspiratie halen. Maar bij sommige schilders springt een onderdeel eruit, zoals bij de welbekende naam. Rembrandt van Rijn, wanneer we het hebben over Rembrandt, moeten we direct denken aan zijn licht. Het zachte licht dat schuin van boven komt en de achtergrond donker achterlaat. Online staan hier talrijke tutorials over hoe we dit licht kunnen gebruiken. Een schilder die ook enorm goed was met licht is Caravaggio. Die veelgebruik van chiaroscuro maakte. Johannes Vermeer maakte vooral gebruik van zacht daglicht waarvan de achtergrond nog zichtbaar was.
Een paar schilders waar we inspiratie uit kunnen halen.
- Caravaggio (Licht en Compositie)
- Rembrant van rijn (Licht en Compositie)
- Johannes Vermeer (Licht en Compositie)
- J.M.W. Turner (kleur)
- Edward Hopper (Compositie)
- Norman Rockwell
- Caspar David Friedrich
- Auguste Renoir
- Claude Monet
- Alfred Sisley
Schilder stijlen
Er zijn verschillende schilderstijlen waar we door geïnspireerd kunnen worden. Van 1400 tot heden zijn er vele verschillende schilderstijlen. Iedere stijl heeft zijn eigen kwaliteit
Hieronder staat een lijst met schilderijstijlen waar we inspiratie uit kunnen halen.
(Ca. 1400 – 1750)
Renaissance (ca. 1400 – 1600): herontdekking van de klassieke oudheid; realisme en perspectief worden toegepast.
Barok (ca. 1600 – 1750) Dramatisch, sterk verschil in licht en donker contrast (Chiaroscuro) Intense emoties en realistische composities.
(Ca. 1800 1900)
Neoclassicisme (Ca. 1750 – 1850) Een terugkeer naar de klassieke oudheid, sterke composities.
Romantiek (Ca. 1800 – 1850): gebruik van emotie en dramatische landschappen.
Impressionisme (Ca. 1855 – 1910) Het vastleggen van vluchtige momenten in zichtbare penseelstreken.
Post-impressionism (Ca. 1885 – 1910) Grote variatie aan experimentele stijlen.
20e eeuw (Modernisme)
Expressionisme (Ca. 1905 – 1920): abstracte schilderijen die emoties uitdrukken.
Surrealisme (Ca. 1924 – 1940): vervaagde realiteit, alsof het uit dromen komt.
Compositie
Er zijn talrijke boeken en artikelen geschreven over compositie in schilderkunst. Wat het voor ons fotograferen makkelijk maakt om dit te kunnen gebruiken. Als we googelen naar “Compositie in schilderijen”, zien we de lijntekeningen die over schilderijen heen getekend zijn. Dit doen ze om de compositie aan te duiden. Wij kunnen hier van veel leren voor onze eigen composities. Door dit bij ons eigen werk te doen, of dit te gebruiken als we in een museum zijn of een 2D-beeld zien in een tijdschrift.
Tip: maak een foto met de telefoon. Tegenwoordig heeft elke telefoon wel een tekenfunctie. Hiermee kunnen we ter plekke de compositie bestuderen.
Twee voorbeelden hiervan zijn deze foto’s.
Foto 1: is gekaderd door de achtergrond en voorgrond. De rechterarm werkt als brug naar het gezicht.
Foto 2: Een landschap: alle lijnen leiden onze ogen naar het einde van het veld. De weg zelf, die eruitspringt omdat het net geregend heeft, brengt onze ogen ook naar het einde.
Abstracte schilderkunst als inspiratie
Schilders zoals Monet, Auguste Renoir en Alfred Sisley maakten abstracte schilderijen waar wij als fotografen ook inspiratie uit kunnen halen. Fotografen zoals Mai Naito en Réhahn maken gebruik van “Double exposure”-filters, nabewerking, lage sluitertijden en pastelkleuren. Om een expressionistische stijl na te bootsen.
Slot
Door te kijken naar het verleden kunnen we dit toevoegen aan ons nieuwe werk.
